PSA wolny

Kod ofertowy:

201

Kod ICD:

I63

Grupa Badań:

Opis badania:

Marker raka prostaty. Diagnostyka, leczenie i monitorowanie raka prostaty. 

Najczęściej test jest wykorzystywany do wyliczenia stosunku wartości PSA wolnego do PSA całkowitego, który pozwala na uzupełnienie diagnostyki, szczególnie w przypadku miernie podwyższonych poziomów całkowitego PSA.

Znaczenie kliniczne:

fPSA (free PSA) wolna frakcja PSA.

PSA (antygen gruczołu krokowego) jest bez wątpienia najważniejszym markerem raka prostaty, a jego odkrycie spowodowało znaczny postęp w diagnostyce, leczeniu i monitorowaniu tej choroby. Wzrost stężenia PSA w surowicy wywołany jest przez: raka stercza, łagodny przerost prostaty, zapalenie gruczołu krokowego, podrażnienie mechaniczne prostaty (zabieg chirurgiczny, biopsja, masaż gruczołu). Przyjmuje się, że każdy mężczyzna po ukończeniu 50. roku życia powinien raz w roku mieć oznaczony poziom PSA w surowicy krwi, oraz wykonane badanie per rectum. Są to badania podstawowe w grupie badań przesiewowych w kierunku raka prostaty.

Mężczyźni należący do grup podwyższonego ryzyka powinni poddawać się regularnym badaniom już od 40. r.ż. W przypadku, kiedy PSA całkowite jest podwyższone (zakresy referencyjne dla tego parametru dostosowane są do przedziałów wiekowych pacjentów, gdyż poziom PSA wzrasta z wiekiem) wskazane jest także oznaczenie fPSA (frakcja wolna czyli nie związana z białkami). Wyniki tych oznaczeń umożliwiają lepsze zróżnicowanie między rakiem prostaty, a innymi chorobami tego gruczołu, oraz podjęcie decyzji czy potrzebna jest biopsja. Bardzo duże znaczenie ma PSA w monitorowaniu przebiegu leczenia (radykalna prostatektomia, radioterapia, terapia hormonalna) nowotworu prostaty. 

Poziom całkowitego PSA powraca do poziomu podstawowego w ciągu ok 2 do 3 tygodni po zabiegu na gruczole prostaty.

fPSA osiąga dużo wyższe wartości w przypadku łagodnego przerostu prostaty w przeciwieństwie do wyników testu dla chorych z rakiem gruczołu.

PSA

PSA jest proteazą serynową  z rodziny kalikrein o aktywności chymotrypsyno i trypsyno podobnej. Powstaje prawie wyłącznie w komórkach nabłonkowych egzokrynnych gronek stercza i przewodów gruczołu prostaty, ale jest znajdowane także w gruczole piersiowym kobiet. PSA jest wydzielane do światła przewodów gruczołu i odgrywa role w procesie upłynniana nasienia.

PSA występuje głównie w dwóch formach:

  • kompleks z inhibitorami enzymu: alfa1-antychymotrypsyna (ACT) lub alfa2-makroglobulina (AMG)
  • w postaci wolnej (w większości metod mierzy sie postać wolną oraz ACT).

W płynie nasiennym PSA jest frakcjonowane na 5 izoform:

  • PSA-A i B o aktywności enzymatycznej, tworzące kompleksy
  • PSA-C, PSA-D i E nie wykazujące aktywności enzymatycznej.

Inaktywne formy wolnego PSA (fPSA) zawierają trzy wyraźne formy cząsteczkowe takie jak: bPSA (jest częścią fPSA w surowicy chorych na łagodny przerost prostaty), pPSA oraz iPSA (jest częścią fPSA w surowicy chorych na raka prostaty). Oznaczenie stosunku wolnego PSA do całkowitego PSA jest najwcześniejszym markerem surowicy dla diagnozy raka prostaty, a wykonywane jest najczęściej u pacjentów z wynikiem z zakresu tzw. „szarej strefy” wynoszącej 4-10 ng/ml. Im niższa od 25% wartość stosunku, tym większe prawdopodobieństwo rozwoju raka u pacjenta z „szarej strefy” (poniżej 5% - przyczyną wzrostu PSA najprawdopodobniej jest rak).  


Przyczyny zmian:

Najczęściej stosowane w diagnostyce:

Przygotowanie pacjenta:

« wróć do katalogu
Katalog badań udostępniany jest w celach informacyjnych i nie stanowi oferty w rozumieniu Prawa Handlowego. Badania wysokospecjalistyczne oraz wykonywane z próbek innych niż krew lub mocz, mogą nie być dostępne we wszystkich placówkach. W takim przypadku informacji udziela personel Punktów Pobrań lub pracownicy Działów Obsługi Klienta.
Tylko punkty pobrań
Tylko laboratoria

pełny katalog badań

© 2013 Diagnostyka. Wszelkie prawa zastrzeżone.